Author: hoaile

Với nền kinh tế nông nghiệp tuần hoàn gắn với tăng trưởng xanh, phụ phẩm trong nông, lâm, thủy sản được xem là nguồn tài nguyên tái tạo, không phải là chất thải.

Nông nghiệp tuần hoàn gắn với tăng trưởng xanh

Nông nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng về kinh tế, cũng là trụ đỡ của nền kinh tế giúp ổn định xã hội, nhất là trong thời điểm đại dịch Covid 19 bùng phát mạnh vừa qua. Xuất khẩu nông, lâm thủy sản năm 2021 đạt mức cao kỷ lục trên 48,6 tỷ USD. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 6 tháng đầu năm 2022 đạt 27,88 tỷ USD, tăng 13,9% và phấn đấu đạt khoảng 55 tỷ USD trong năm 2022.

Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp cũng gây phát sinh lớn phụ phẩm, khi quản lý không phù hợp sẽ gây ô nhiễm môi trường và lãng phí nguồn chất hữu cơ.

Theo thống kê Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường), tổng khối lượng phụ phẩm năm 2021 của cả nước là trên 156,8 triệu tấn, bao gồm: 88,9 triệu tấn phụ phẩm sau thu hoạch từ cây trồng, từ quá trình chế biến nông sản của ngành trồng trọt chiếm 56,7%, 61,4 triệu tấn phân gia súc, gia cầm từ ngành chăn nuôi chiếm 39,1%, 5,5 triệu tấn từ ngành lâm nghiệp chiếm 3,5% và khoảng gần 1 triệu tấn từ ngành thủy sản 10,6%.

Với nền kinh tế nông nghiệp tuần hoàn gắn với tăng trưởng xanh, phụ phẩm trong nông, lâm, thủy sản phải được xem là nguồn tài nguyên tái tạo, chứ không phải là chất thải. Nguồn nguyên liệu này cần được xem là đầu vào quan trọng, kéo dài chuỗi giá trị gia tăng trong nông nghiệp. 

Giám đốc dự án Eco-Fair  Nguyễn Bảo Thoa, Viện nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp nông thôn Việt Nam VIRI, nhận định: Phế phụ phẩm ngành trồng trọt ở Việt Nam có khối lượng lớn nhất trong tổng lượng phế phụ phẩm ngành nông nghiệp. Phụ phẩm trồng trọt sau thu hoạch từ rơm lúa chiếm khối lượng lớn 42,8 triệu tấn, thân cây bắp 10 triệu tấn, rau quả 3,6 triệu tấn, thân cây mì 3,1 triệu tấn, trái giả đào lộn hột 3,1 triệu tấn và các loại khác 6,1 triệu tấn… Phụ phẩm từ quá trình chế biến nông sản của ngành trồng trọt gồm: Vỏ trấu 8,6 triệu tấn, bã mía 3,5 triệu tấn, lõi bắp 1,4 triệu tấn, vỏ củ mì 1,3 triệu tấn và các loại khác là 2 triệu tấn. Thực trạng sử dụng phế phụ phẩm trồng trọt tỷ lệ phụ phẩm cây trồng (vỏ đậu phộng, thân bắp, rơm lúa, thân cây mì, củi… được thu gom, sử dụng chỉ chiếm 52,2%.

Theo số liệu thống kê, tại Việt Nam, 70% dân số làm nông nghiệp và lúa là cây trồng chính, do vậy lượng rơm rạ sau thu hoạch rất lớn, ước khoảng gần 46 triệu tấn/năm. Trong đó, tỷ lệ sử dụng rơm lúa chỉ 56,3% (cho các mục đích làm thức ăn thô cho gia súc ăn cỏ, làm chất độn chuồng cho vật nuôi, làm đệm lót sinh học cho vật nuôi, làm nấm rơm, phủ gốc cho cây trồng, lót các loại trái cây…). Hiện nay vẫn còn một số nơi, sau khi thu hoạch lúa xong nông dân có thói quen đốt rơm rạ ngay tại ruộng vừa gây ô nhiễm không khí, cản trở giao thông, ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Trong khi đó TS. Trịnh Quang Khương, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long cho biết, hiện nay sau các mùa thu hoạch lúa tại ĐBSCL thị trường thu mua rơm, đóng gói, vận chuyển và buôn bán rơm lúa ở vùng ĐBSCL ngày càng phát triển mạnh. Vụ đông xuân năm 2021 ở tỉnh Đồng Tháp, An Giang giá bán rơm khoảng từ 55.000-75.000 đồng trên 1.000 m2 ruộng, tương đương 400 đồng/kg, giá rơm cạnh đường giao thông liên xã là 15.000 đồng/bó, tương đương 1.250 đồng/kg.

Nếu vận chuyển xa thì giá bán rơm tại cơ sở sử dụng cho nuôi gia súc, làm nấm, làm vườn… khoảng 25.000 đồng/bó, tương đương 2.083 đồng/kg. Như vậy, người nông dân trồng lúa, ngoài thu lúa thì sau khi gặt xong còn có thể thu thêm bình quân 550.000 đồng/ha rơm nếu đem bán. Hằng năm phần sinh khối phụ phẩm từ các cây trồng chính như lúa, bắp, mía, rau các loại có thể cung cấp tương đương với khoảng 43,4 triệu tấn hữu cơ, 1,86 triệu tấn đạm urê, 1,68 triệu tấn supe lân đơn và 2,23 triệu tấn kali sulfat… Đây được coi là con số khổng lồ để bù đắp lại dinh dưỡng trong đất và sử dụng cho cây trồng trong canh tác nông nghiệp để thích ứng với biến đổi khí hậu hiện nay.

Tuy nhiên, các phần dinh dưỡng này gần như bị bỏ phí và chưa có các cơ chế khuyến khích để tái sử dụng. Hiện nay trong quá trình sản xuất và thu hái, chế biến trái cây ở ĐBSCL, miền Đông Nam bộ… lượng hạt xoài, vỏ chuối, vỏ sầu riêng, vỏ m

Theo nongnghiepmoitruong.vn

Xã hội phát triển, ngành nông nghiệp cũng từ đó mà phát triển theo. Phát triển ngành nông nghiệp đi cùng với phát sinh rác thải nông nghiệp. Những phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp đã và đang tạo ra ngày càng nhiều đặt ra thách thức lớn cho công tác bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, xét ở khía cạnh nào đó, những phế phụ phẩm này cũng đem lại hiệu quả kinh tế không hề nhỏ, do đó, tận dụng tối đa nguồn lợi từ rác thải nông nghiệp sẽ là yêu cầu cấp thiết đặt ra trong thời gian tới.

Ngành nông nghiệp là một trong những ngành quan trọng của nước ta, không chỉ đảm bảo an ninh năng lượng cho quốc gia, mà còn đóng góp rất lớn vào nền kinh tế. Hàng năm, theo thống kê ở nước ta, trung bình khoảng 1300kg phụ phẩm nông nghiệp/người/năm được thải ra môi trường. Trong đó, tính riêng các hoạt động nông nghiệp của con người chiến tỷ trọng cao (chỉ tính riêng rơm rạ đã là 400kg/người/năm và hoạt động chăn nuôi của con người cũng tạo ra khoảng 1000kg phân gia súc, gia cầm/người/năm).

Tất cả đều là những rác thải hữu cơ chưa được phân loại, thu gom. Chủ yếu các phế phụ phẩm này được xử lý bằng những cách thức không thân thiện với môi trường như đốt rơm rạ, vùi rơm và rác thải… gây ra những hậu quả ô nhiễm nghiêm trọng môi trường đất và không khí ở khu vực nông thôn.

Bên cạnh đó, chúng ta ngày nay đang quá lạm dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hóa học khiến môi trường đất ngày càng trở nên kém dinh dưỡng, giảm độ phì nhiêu, gia tăng sâu bệnh do các loài nhờn thuốc bảo vệ thực vật.

Tất cả điều này khiến chất lượng sản phẩm nông nghiệp lại càng suy giảm, sức khỏe người nông dân cũng bị ảnh hưởng, môi trường ngày càng xuống cấp. Các loại thuốc hóa học gây hại cho môi trường đất, môi trường không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Tuy có nhiều ảnh hưởng đến môi trường cũng như sức khỏe của con người nhưng phế phẩm nông nghiệp không những có giá trị kinh tế cao, mà còn có nhiều tác dụng tốt với môi trường. Việc nghiên cứu các giải pháp xử lý loại phế phụ phẩm này sẽ mang đến giá trị kinh tế cho doanh nghiệp cũng như đóng góp vào công tác bảo vệ môi trường cho các địa phương.
Với những tiến bộ về khoa học công nghệ, cũng như sự vào cuộc tích cực của các địa phương trong việc tuyên truyền đẩy mạnh các hoạt động tạo ra giá trị kinh tế từ phụ phẩm nông nghiệp, đến nay nhiều địa phương đã đưa ra các mô hình hiệu quả trong việc xử lý các nguồn rác thải nông nghiệp này.

Ủ phế phụ phẩm thành nông nghiệp phân bón

Trong thời gian gần đây, giá phân bón liên tục tăng cao khiến cho hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân gặp nhiều khó khăn. Các loại phân bón hóa học được sử dụng nhiều do chất dinh dưỡng đi trực tiếp vào cây trồng và kích thích cây trồng phát triển nhanh chóng. Tuy vậy, điều này sẽ khiến cho chất đai bị giảm bớt độ phì nhiêu, nhanh chóng trở nên bạc màu, việc lạm dụng quá nhiều các chất hóa học cũng sẽ khiến sức khỏe của con người bị nguy hại.

Ủ phế phụ phẩm thành nông nghiệp phân bón đem lại hiệu quả cao cho các doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp

Trong khi đó, phân hữu cơ vốn có đầy đủ các dưỡng chất cần thiết để cung cấp cho cây trồng, tuy hàm lượng không nhiều nhưng cây trồng hoàn toàn có thể hấp thụ dần trong thời gian dài một cách bền vững, đảm bảo được chất lượng nông sản thì lại bị xem nhẹ, phai nhạt dần và nhiều người không còn dùng đến. Các phế phụ phẩm trong nông nghiệp như rơm rạ, trấu, bã mía, vỏ trái cây… hoàn toàn có thể được ủ để trở thành phân hữu cơ tốt cho đất và cây trồng.

Việc sử dụng phân hữu cơ thay thế cho các loại phân bón hóa học nhằm hạn chế những tác động xấu đến môi trường, cũng như hướng đến một nền kinh tế tuần hoàn, “nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp hữu cơ”.

Chế biến năng lượng sinh khối

Theo thống kê, khả năng khai thác bền vững để sản xuất năng lượng sinh khối ở nước ta là khoảng 150 triệu tấn/năm. Công suất tạo ra từ nguồn sinh khối phế thải nông nghiệp, chất thải chăn nuôi, rác hữu cơ đạt khoảng 400 MW. Trong đó, một số dạng sinh khối có thể khai thác được ngay để sản xuất điện hoặc áp dụng công nghệ đồng phát năng lượng (sản xuất cả điện và nhiệt) là: trấu ở Đồng bằng sông Cửu Long, bã mía dư thừa tại các nhà máy đường, cây trồng năng lượng như cỏ voi, rác thải sinh hoạt trong các đô thị lớn, chất thải chăn nuôi và chất thải hữu cơ khác từ chế biến nông – lâm – hải sản.

Chế biến năng lượng sinh khối từ phế phẩm nông nghiệp đem lại giá trị kinh tế cao đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ môi trường nói chung

Điện sinh khối được biết đến là nguồn năng lượng tái tạo và khá sạch, với các thành phần chủ yếu là hữu cơ. Nhiều phụ phẩm nông nghiệp như bã mía, trấu, rơm và mùn gỗ trở thành nguồn nguyên liệu quan trọng, tái sử dụng để tạo ra nguồn năng lượng lớn.
Các phụ phẩm trong trồng trọt đã được dùng sản xuất viên nén, cồn công nghiệp, phát điện sinh khối, làm đệm lót sinh học chăn nuôi, phân hữu cơ…

Chế biến thành nguyên liệu công nghiệp

Các phế phẩm được tạo ra từ ngành chế biến gỗ như vỏ cây, mùn cưa, bã mía… đều có thể được sử dụng làm nguyên liệu trong ngành công nghiệp gỗ. Dùng phế phụ phẩm chế biến thức ăn gia súc: bã mía, cỏ, rơm… đều có thể được tái sử dụng để chế biến thức ăn gia súc.
Bên cạnh những các xử lý phổ biến trên, các loại phế phụ phẩm nông nghiệp cũng được tận dụng vào việc chế biến thực phẩm, nguyên liệu cho ngành xây dựng, quy trình lên men sinh học…

Việc xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp một cách hiệu quả và tối ưu không chỉ nhằm tối ưu giá trị kinh tế, còn là nhiệm vụ quan trọng của toàn ngành, toàn xã hội. Trong bối cảnh nhu cầu về nguồn lực và lương thực ngày một gia tăng, các áp lực về biến đổi khi hậu đang ngày càng lớn, chúng ta không chỉ đối mặt với thách thức bảo vệ hành tinh, mà vẫn luôn phải đáp ứng nhu cầu về sản xuất lương thực và các nguyên liệu nông nghiệp. Xử lý hiệu quả phế phụ phẩm nông nghiệp sẽ giúp chúng ta đáp ứng được cả hai vấn đề: bảo vệ môi trường và đáp ứng nguồn lực.

Tuy tốt, nhưng việc xử lý phế phụ phẩm nông nghiệp diễn ra manh mún, nhỏ lẻ, chưa có sự kết hợp, tập trung để nâng cao hiệu quả và tối ưu hóa. Việc có các chính sách nhằm khuyến khích, hỗ trợ cho các hoạt động xử lý là điều quan trọng. Chìa khóa nằm ở sự phối hợp giữa chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng nông dân để đáp ứng được nền kinh tế tuần hoàn, sử dụng phế phụ phẩm nông nghiệp như một nguồn năng lượng tái tạo, kéo dài chuỗi giá trị nông nghiệp. Đưa ngành nông nghiệp tăng trưởng xanh theo hướng bền vững.

Nguồn :Tổng Hợp

Sự hợp tác của Chính phủ Đức, Hà Lan với Việt Nam thông qua Yunus Environment Hub đã có các lớp học thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn, giúp ngăn chặn nhiều tấn rác thải ra môi trường.

Lớp học về kinh tế tuần hoàn đang diễn ra tại TP.HCM do Yunus Environment Hub Việt Nam tổ chức cho các doanh nghiệp để giúp họ đáp ứng yêu cầu về phát triển bền vững và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, tạo tác động xã hội tích cực.

Đây là lớp đào tạo được tài trợ 90% kinh phí từ Chính phủ Đức thông qua GIZ (đơn vị thay mặt cho Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Đức).

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn.

Theo Bà Phan Hạnh Tâm – Giám đốc Yunus Environment Hub Vietnam, Trưởng Điều phối lớp học kinh tế tuần hoàn đang diễn ra – cho biết kinh tế tuần hoàn không chỉ là một giải pháp môi trường, mà còn là cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp.

Khi doanh nghiệp thiết kế lại sản phẩm và chuỗi giá trị theo hướng tuần hoàn, họ không chỉ giảm chi phí và rủi ro mà còn mở ra những thị trường hoàn toàn mới. 

“Việc này không chỉ chú ý tới khâu cuối cùng vòng đời sản phẩm khi đã thành rác, mà chúng tôi muốn các doanh nghiệp thay đổi trong thiết kế ban đầu, từ đó tối ưu chi phí, kéo dài vòng đời sản phẩm, giảm lãng phí tài nguyên”, bà Tâm nói.

Cũng theo bà Tâm, các đơn vị còn thúc đẩy kinh tế tuần hoàn bao trùm, đặc biệt cho các nhóm dễ bị tổn thương.

Một ví dụ là dự án “Đồng hành cùng sứ giả môi trường”, hỗ trợ hơn 300 lao động thu gom rác phi chính thức thông qua đào tạo kỹ năng, hỗ trợ bảo hộ lao động và nâng cao thu nhập.

Về hiệu quả các lớp đào tạo, nhiều doanh nghiệp đã phát triển các sáng kiến tuần hoàn mang lại tác động rõ rệt.

Ví dụ như mô hình cửa hàng refill đã giúp ngăn chặn hơn 165.000 sản phẩm nhựa dùng một lần trở thành rác thải, đồng thời tạo việc làm cho người lao động thu nhập thấp tham gia vào hệ thống refill.

Hãng NaNi Fashion tái chế 100kg vải thừa mỗi tháng thành phụ kiện thời trang mới, tạo việc làm cho 20 phụ nữ và tăng thu nhập từ 10-20%.

C2T Media Tourism, mô hình du lịch sinh thái tuần hoàn tại Bến Tre giúp giảm 90% rác thải nhựa và 60-80% phát thải carbon, đồng thời tạo thêm sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Biti’s đã triển khai hệ thống thu hồi giày và sản phẩm thời trang sau tiêu dùng, thu gom 24,7 tấn rác thải thời trang chỉ trong 6 tháng.

Luật Bảo vệ môi trường 2020 lần đầu tiên đưa khái niệm kinh tế tuần hoàn và trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất vào khung pháp lý quốc gia thông qua Nghị định số 8 ban hành năm 2022 hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường; Quyết định 687 của Thủ Tướng Chính phủ về phát triển kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam; Quyết định 1658 của Thủ tướng Chính phủ về chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia; và các quy định khác yêu cầu doanh nghiệp thu hồi và tái chế bao bì, nhựa, điện tử và nhiều loại sản phẩm sau tiêu dùng.

Theo báo Tuổi Trẻ

Mỗi năm, Lâm Đồng có 1,6 triệu tấn phụ phẩm trồng trọt, 1 triệu tấn chất thải chăn nuôi. Ngành nông nghiệp địa phương đang thu hút đầu tư, tái chế phục vụ sản xuất.

Hàng triệu tấn phế phụ phẩm mỗi năm

Theo Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng, địa phương hiện trên 300 nghìn ha diện tích canh tác nông nghiệp, trong đó hơn 1/3 là đất bazan màu mỡ. Địa phương cũng có điều kiện khí hậu đặc thù với 4 vùng sinh thái riêng biệt để phát triển đa dạng hóa các loại nông sản đặc trưng như rau, hoa ôn đới, cây ăn quả và các đối tượng cây công nghiệp chè, cà phê… với hàng ngàn các loại sản phẩm khác nhau.

Những năm gần đây, việc phát triển kinh tế nông nghiệp tuần hoàn đã được tỉnh này chú trọng, triển khai. Ông Nguyễn Văn Châu, Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng cho hay, trong trồng trọt, tỉnh có khoảng trên 283 nghìn ha diện tích các loại cây trồng tạo ra nguồn phụ phế phẩm có khả năng tái sử dụng theo hướng tuần hoàn. Trong đó lúa chiếm khoảng 27,5 nghìn ha, ngô 8,4 nghìn ha, cây rau các loại 73,5 nghìn ha, đậu các loại 985 ha và cà phê 172 nghìn ha… Tổng khối lượng thu được từ nguồn phụ phẩm trồng trọt trên địa bàn toàn tỉnh ước khoảng 1,62 triệu tấn/năm.

Cũng theo ông Châu, hiện nay, phế phụ phẩm cây rau của tỉnh thu được khoảng 894 nghìn tấn mỗi năm và được nông dân sử dụng làm thức ăn chăn nuôi và ủ lại trên vườn làm phân bón. Đối với cây lúa, phụ phẩm ở vào khoảng 215 nghìn tấn/năm và được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi, tạo nguồn nguyên liệu sản xuất nấm hoặc được kết hợp để làm phân bón cho cây trồng, phủ mặt luống giữ ẩm cho đất sản xuất rau. Phụ phẩm thu được từ vỏ quả cà phê của địa phương cũng được ghi nhận khoảng 211 nghìn tấn/năm và được nông dân dùng ủ phân bón, đặc biệt là tạo ra phân bón hữu cơ nhằm đáp ứng yêu cầu sản xuất sạch.

“Phụ phẩm từ các nhà máy chế biến nông sản hiện khoảng 6,2 nghìn tấn và tất cả được người dân, doanh nghiệp dùng làm thức ăn phục vụ chăn nuôi. Nguồn phụ phẩm từ các vườn ươm cây giống rau các loại của tỉnh cũng có khoảng gần 5 nghìn tấn và toàn bộ được ủ để tái dùng làm giá thể ươm cây giống”, ông Nguyễn Văn Châu nói.

Đối với lĩnh vực chăn nuôi, phân vật nuôi đang được người dân tận dụng ủ làm phân bón hoặc sản xuất khí biogas làm nhiêu liệu đốt. Theo thống kê của Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng, khối lượng chất thải từ chăn nuôi của tỉnh ước khoảng trên 1 triệu tấn mỗi năm. Trong chất thải từ chăn nuôi trâu khoảng 72 nghìn tấn, chăn nuôi bò 400 nghìn tấn, chăn nuôi lợn khoảng 321 nghìn tấn, chăn nuôi tằm khoảng 225 nghìn tấn… Thời gian qua, có khoảng trên 70% khối lượng chất thải rắn như phân, chất độn chuồng trong chăn nuôi gia súc, gia cầm được thu gom, ủ vi sinh nhằm làm phân bón cho cây trồng. Đồng thời, có khoảng khoảng 80% lượng nước thải từ chăn nuôi gia súc được thu gom vào hệ thống hầm biogas để xử lý tạo khí đốt, một phần được thải vào các bể sinh học để nuôi cá và tưới cho cây trồng, đặc biệt là đồng cỏ để phục vụ phát triển chăn nuôi đại gia súc.

Ông Nguyễn Văn Châu, Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng nói, việc sử dụng phế phụ phẩm nông nghiệp thời gian qua đã giúp nông dân giảm chi phí đầu vào trong chăn nuôi, trồng trọt. Góp phần hạn chế sử dụng các loại vật tư nông nghiệp và tạo ra sản phẩm nông sản chất lượng, sạch.

“Việc tái sử dụng phế phụ phẩm nông nghiệp vào sản xuất đã góp phần tăng lợi nhuận, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Đặc biệt thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững, thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu”, ông Nguyễn Văn Châu chia sẻ và cho biết thêm, hiện nay trên địa bàn tỉnh đã có một số doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, người dân trên địa bàn tỉnh đã triển khai các mô hình theo hướng nông nghiệp tuần hoàn, mang lại hiệu quả cao.

Thu hút đầu tư vào tái chế

Theo Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng, để khai thác hết tiềm năng, thế mạnh, địa phương tiếp tục đẩy mạnh phát triển nông nghiệp tuần hoàn một cách toàn diện. Theo đó, đến năm 2030, việc phát triển kinh tế tuần hoàn đảm bảo được tính đồng bộ, gắn kết giữa các trang trại, các doanh nghiệp nhằm góp phần ổn định trong chuỗi sản xuất và môi trường. Hướng đến kinh tế xanh nhằm cải thiện năng suất lao động, góp phần cơ cấu lại ngành nông nghiệp.

Ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng cũng lên kế hoạch xử lý 30% phụ phẩm trên cây rau thành nguồn phân bón hữu cơ vi sinh, 100% phụ phẩm vỏ quả cà phê được xử lý làm phân bón hữu cơ vi sinh cao cấp, 100% phụ phẩm từ cây lương thực được xử lý làm phân bón hữu cơ và làm thức ăn chăn nuôi. Đồng thời, xử lý 100% phụ phẩm từ các nhà máy chế biến nông sản thành thức ăn chăn nuôi và 100% phụ phẩm từ các vườn ươm cây giống rau được ủ tái sử dụng làm giá thể ươm cây giống. Đối với lĩnh vực chăn nuôi, ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng hướng đến xử lý 90% khối lượng chất thải thành phân bón, khí sinh học.

Ông Nguyễn Văn Châu, Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Lâm Đồng cho hay, để đạt dược các mục tiêu trên, tỉnh Lâm Đồng tăng cường thực hiện kế hoạch tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Đặc biệt là thực hiện đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ và các chương trình, đề án khác để xây dựng và nhân rộng các mô hình chế biến phụ phẩm, phế phẩm nông nghiệp thành thức ăn chăn nuôi và tạo phân bón hữu cơ. Đồng thời thực hiện có hiệu quả các hình thức liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, đặc biệt mở rộng hình thức liên kết gắn với quy trình tái chế. Ngành nông nghiệp cũng hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp, nông dân thực hiện sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị như sản xuất – phân phối – tiêu dùng – tái chế; sản xuất – chế biến (tái chế) – phân phối – tiêu dùng (sản xuất).

Ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng cũng phát triển sản xuất theo hướng an toàn, bền vững, hỗ trợ chứng nhận sản xuất an toàn theo các tiêu chuẩn GAP. Ngoài các tiêu chuẩn trong nước, ngành nông nghiệp ưu tiên đẩy mạnh phát triển sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế như GlobalGAP, HACCP…

Ông Nguyễn Văn Châu thông tin: “Chúng tôi sẽ cơ cấu lại các vùng sản xuất theo hướng nâng cao hiệu quả kinh tế. Đồng thời tăng cường công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của các cơ quan quản lý các cấp về nông nghiệp, các doanh nghiệp và nông dân về kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp. Giúp người sản xuất nhận thức xu hướng tất yếu của sản xuất nông nghiệp tuần hoàn trong bối cảnh hiện nay”.

Ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng cũng đưa ra giải pháp về nâng cao năng lực tái chế, tái sử dụng phụ và phế phẩm nông nghiệp thông qua việc thực hiện các chính sách thu hút đầu tư vào nông nghiệp nông thôn, bổ sung danh mục các dự án sản xuất phân bón từ phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp.

Đồng thời đầu tư phát triển các khu, cụm công nghiệp, dịch vụ ở khu vực nông thôn. Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư khai thác, chế biến phụ phế phẩm nông nghiệp để tạo phân bón và giá thể hữu cơ. Ngành nông nghiệp địa phương cũng đẩy mạnh quy trình sản xuất tiên tiến, thân thiện môi trường và xây dựng, nhân rộng các mô hình sử dụng thức ăn chăn nuôi phối trộn, sử dụng chế phẩm sinh học thay thế kháng sinh trong chăn nuôi.

Theo báo Nông Nghiệp và Môi Trường

Từ mô hình sản xuất sợi khóm, những bẹ lá tưởng chừng vô giá trị trở thành nguyên liệu cho ngành dệt may, giúp nông dân miền Tây tăng thu nhập và không phải lo tốn công sức, tiền bạc phá vườn khóm sau mỗi đợt thu hoạch.

Trên những cánh đồng khóm bạt ngàn ở xã Hỏa Lựu, thành phố Cần Thơ (trước đây là thành phố Vị Thanh, Hậu Giang), phần lá từng bị chặt, đốt bỏ sau mỗi vụ thu hoạch nay đã được nông dân cho “lột xác”, trở thành nguồn nguyên liệu xanh cho ngành dệt may.

Ông Phạm Văn Nương, người quản lý Hợp tác xã sản xuất thương mại dịch vụ Cần Thơ Farm (HTX Cần Thơ Farm), cho biết nhiều năm qua, mỗi khi phá bỏ vườn khóm già, nông dân phải tốn gần 1 triệu đồng/công cho khâu chặt dọn, vận chuyển, thậm chí phải sử dụng thuốc hóa học để xử lý gốc rễ. Ngoài tốn kém chi phí, việc đốt hoặc xả lá khóm xuống kênh rạch còn gây ô nhiễm đất, nước, ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khỏe người dân.

“Từ trước tới nay, phá vườn khóm là công việc rất cực, vừa tốn tiền, vừa hại môi trường. Đến khi biết ngành dệt may có nhu cầu về sợi tự nhiên từ lá khóm, tôi nghĩ tại sao mình không tận dụng chính phụ phẩm này để làm ra giá trị mới”, ông Nương chia sẻ.

Ý tưởng gợi nhớ cách làm truyền thống của ông bà ngày xưa khi chưa có máy móc hiện đại, người dân ngâm lá khóm dưới mương, vớt sợi để vá áo. Ngày nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, việc tách sợi được thực hiện nhanh hơn, sạch hơn và hiệu quả hơn.

Để tạo ra sợi khóm đạt chuẩn cho ngành dệt may, khâu chọn nguyên liệu được hợp tác xã đặc biệt chú trọng. Lá khóm phải già và dài 45cm trở lên. Sau khi thu gom từ các vườn, lá được đưa về xưởng và xử lý qua nhiều công đoạn: ép, đánh sợi, cắt bỏ phần bám dính, dội rửa, giặt sạch, sấy ly tâm, phơi khô rồi đóng gói chuyển cho đơn vị dệt tiếp tục hoàn thiện.

“Muốn có sợi tốt phải bắt đầu từ lá đạt chất lượng. Với lá dài và đẹp, mỗi bụi khóm có thể cho hơn 1 kg lá. Trung bình một đợt thu gom có thể đạt từ 1,5 đến 2 tấn lá”, ông Nương cho biết.

Đặc biệt, với khóm Cầu Đúc – giống khóm truyền thống của địa phương – cho chất lượng sợi cao hơn nhiều giống khác. Với khóm MD2, lá dài hơn nhưng lượng sợi thu được lại thấp hơn so với khóm Cầu Đúc trồng lâu đời ở Hỏa Lựu.

HTX Cần Thơ Farm tổ chức mua lá khóm tận vườn. Chủ vườn có thể tự chặt, bó và bán lá hoặc kết hợp cùng lực lượng lao động tại chỗ để thực hiện. Nhờ đó, thay vì tốn tiền phá vườn, nông dân không những tiết kiệm chi phí mà còn có thêm thu nhập.

Theo ông Nương, giá sợi khóm hiện dao động từ 160.000 – 170.000 đồng/kg. Để sản xuất 1 kg sợi khóm thô cần khoảng 60 kg lá. Dù chi phí sản xuất còn cao, nhưng mô hình cho thấy tiềm năng lớn khi nhu cầu sử dụng sợi tự nhiên, thân thiện môi trường trong ngành dệt may ngày càng tăng.

Không chỉ mang lại lợi ích cho người trồng khóm, mô hình còn tạo ra chuỗi việc làm ổn định cho lao động địa phương. Hiện, xưởng sản xuất của HTX có gần 10 công nhân làm việc thường xuyên. “Nếu nguồn lá ổn định, thu nhập mỗi người khoảng 7,5 triệu đồng/tháng. Lao động thời vụ làm ngoài nắng được trả từ 220.000 – 300.000 đồng/ngày, tùy công việc. Riêng việc chặt và bó lá khóm, trung bình mỗi người làm được khoảng 300 kg/ngày, thu nhập khoảng 300.000 đồng”, ông Nương cho biết.

Chị Nguyễn Thị Hoài, công nhân tại xưởng, cho biết sợi khóm có độ dai, chắc, phù hợp cho nhiều dòng sản phẩm dệt may. “Càng là lá già thì lượng sợi thu được càng nhiều. Sợi khóm đưa vào dệt công nghiệp có thể dùng may quần áo, túi xách, vải thô… đang rất được thị trường ưa chuộng”.

Đáng chú ý, phần bã sau khi ép sợi không bị thải bỏ mà được tận dụng để ủ vi sinh, nuôi trùn quế. Trùn quế dùng làm thức ăn cho cá, lươn; phân trùn tiếp tục bón cho cây trồng, tạo thành một vòng tuần hoàn khép kín, tiết kiệm chi phí và thân thiện môi trường.

Xã Hỏa Lựu hiện có hơn 2.000 ha khóm, cây trồng gắn bó lâu đời với sinh kế người dân. Ông Võ Tứ Phương, Phó chủ tịch thường trực UBND xã Hỏa Lựu, cho biết mô hình sản xuất sợi từ lá khóm mang lại nhiều hiệu quả rõ nét. Trước đây, sau thu hoạch, lá khóm thường bị bỏ đi, gây tốn chi phí phá rẫy và ảnh hưởng môi trường. Thời gian qua, địa phương đã liên kết với các đơn vị nghiên cứu giải pháp xử lý phụ phẩm, qua đó kêu gọi HTX Cần Thơ Farm thu mua lá khóm để chế biến sợi phục vụ dệt may.

Hiện, HTX mua lá khóm với giá ổn định 1.000 đồng/kg, công suất tiêu thụ khoảng 2,2 – 2,5 tấn/ngày, góp phần giải quyết lượng lớn phụ phẩm tại địa phương. “Mô hình không chỉ giúp giảm ô nhiễm môi trường, giảm chi phí sản xuất mà còn tăng thu nhập cho nông dân , hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu”, ông Phương nhấn mạnh.

Theo Báo Thanh Niên

Ủ rác thải hữu cơ làm phân bón được người dân rất hưởng ứng, vừa giải quyết ô nhiễm môi trường, vừa tạo ra phân hữu cơ vi sinh cho nông nghiệp sạch.

Cũng như ở nhiều nơi, tại Trấn Yên(Yên Bái), vấn đề ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt trở thành thách thức lớn khi tốc độ đô thị hóa ngày càng cao, mật độ dân số tăng nhanh. Rác thải hữu cơ chiếm tỷ lệ lớn (trên 60%) trong tổng lượng rác thải. Đây là lượng rác thải khổng lồ, nếu không được xử lý đúng cách sẽ phân hủy và gây ô nhiễm môi trường nặng nề, ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt của người dân.

 Phân loại rác thải tại nguồn, ủ thành phân hữu cơ

Thời gian gần đây, các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Trấn Yên đã và đang tích cực triển khai các mô hình điểm về phân loại rác thải tại nguồn và hướng dẫn xử lý rác hữu cơ ngay tại hộ gia đình, góp phần hạn chế rác thải ra môi trường. Mô hình đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân.

Gia đình bà Đào Thị Thanh Thủy ở Tổ dân phố 2, thị trấn Cổ Phúc (huyện Trấn Yên) là một trong những hộ đầu tiên tham gia mô hình phân loại và xử lý rác thải hữu cơ. Để thực hiện, bà Thuỷ đã mua 2 thùng ủ chuyên dụng và men sinh học để xử lý rác hữu cơ thành phân bón hữu cơ.

Hàng ngày, các loại rác thải hữu cơ có thể phân huỷ như vỏ rau củ quả, trái cây, thực phẩm, thức ăn thừa… đều được bà cho vào thùng ủ với men vi sinh. Sau 25 – 30 ngày ủ, rác thải hữu cơ sẽ trở thành nguồn phân bón hữu cơ vi sinh sạch để bón cho cây trồng. Nhờ cách làm này, lượng rác thải ra môi trường của gia đình bà Thủy đã giảm đáng kể, đồng thời có nguồn phân bón hữu cơ đảm bảo chất lượng, giúp cây trồng của gia đình sinh trưởng, phát triển tốt.

Bà Thuỷ chia sẻ: Trước đây rác thải hữu cơ của gia đình do để trong bếp hay ngoài sân nên bốc mùi rất khó chịu, lại thu hút côn trùng, chuột… Sau khi được hướng dẫn thực hiện xử lý bằng chế phẩm sinh học, rác thải đã không còn mùi hôi thối, không gây ô nhiễm môi trường. Nước rỉ thu được từ rác trong quá trình ủ phân hữu cơ được hòa loãng để tưới cho cây trồng, cây phát triển khỏe, xanh tốt, tiết kiệm được rất nhiều chi phí mua phân bón.

“Việc phân loại rác thải và xử lý rác thải hữu cơ ngay tại ra đình để ủ làm phân bón hữu cơ là việc làm rất thiết thực. Nếu không phân loại và xử lý rác, hàng ngày gia đình tôi đều phải đi đổ rác. Từ ngày làm theo mô hình này, lượng rác thải ra môi trường rất ít, có khi cả tuần mới phải đi đổ rác một lần”.

Để nhân rộng mô hình, thị trấn Cổ Phúc đã triển khai tuyên truyền, vận động người dân tích cực hưởng ứng phân loại rác thải tại nguồn và xử lý rác thải hữu cơ ngay tại hộ gia đình thành phân bón hữu cơ. Ngoài ra, Thị trấn đã hỗ trợ mỗi hộ gia đình 1 thùng ủ rác và men vi sinh.

Ông Nguyễn Tuấn Anh – Bí thư Đảng uỷ thị trấn Cổ Phúc cho biết: Để thực hiện việc phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt tại nhà, thị trấn đã giao cho 5 đoàn thể đồm Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Mặt trận Tổ quốc chuẩn bị các thùng đựng rác thải hữu cơ có thể phân huỷ như: Vỏ hoa quả, thức ăn thừa, cơm, rau, củ… và cho men vi sinh ủ, mỗi thùng ủ đều có lượng men khác nhau để đánh giá hiệu quả của mô hình trước khi triển khai tới người dân.

Ngay sau khi triển khai, thị trấn Cổ Phúc đã chỉ đạo các tổ dân phố, các đoàn thể tích cực vào cuộc vận động người dân thực hiện. Yêu cầu cán bộ, đảng viên phải tiên phong thực hiện việc phân loại rác thải tại nguồn và ủ thành phân hữu cơ ngay tại hộ gia đình. Đến nay, đã có hàng trăm hộ gia đình thực hiện mô hình này.

Giải pháp hữu ích cho môi trường và nông nghiệp hữu cơ

Thời gia qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Trấn Yên tích cực tuyên truyền, triển khai các mô hình bảo vệ môi trường. Đặc biệt, trong việc tuyên truyền xử lý rác thải rắn sinh hoạt, Hội đã phối hợp với Công ty Cổ phần Y tế Y Tâm (Hà Nội) tổ chức 22 buổi truyền thông về tác hại của rác thải nhựa đối với môi trường và sức khỏe con người cho trên 2.000 hội viên; phối hợp với Phòng Tài nguyên – Môi trường và Công ty Cổ phần xây dựng An Bảo (Hải Phòng) triển khai hướng dẫn quy trình ủ rác hữu cơ thành phân bón hữu cơ theo mô hình thùng ủ tại nhà thông qua việc phân loại rác thải tại nguồn, tạo nguồn phân bón sạch cho cây trồng tại các xã Minh Quán, Đào Thịnh, Y Can và thị trấn Cổ Phúc. 

Ngoài ra, hội đã tích cực tuyên truyền, triển khai các mô hình nhằm nâng cao nhận thức của người dân trong công tác bảo vệ môi trường như: Ra quân tổng vệ sinh đường làng ngõ xóm đảm bảo xanh – sạch – đẹp; duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu; trồng mới và nâng cao chất lượng các tuyến đường hoa từ 600 – 1.000m trở lên; ra mắt mới chi hội phụ nữ “5 không 3 sạch”; xây dựng mô hình tái chế rác thải nhựa, ủ rác hữu cơ bằng công nghệ men vi sinh…

Bà Bồ Thị Hoa – Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Trấn Yên cho biết: Chất thải hữu cơ dễ phân hủy được tái chế thành phân bón hữu cơ bằng cách đơn giản, trước hết thực hiện phân loại rác, tiếp theo đưa chất thải dễ phân hủy vào hố ủ hoặc thùng ủ phân hữu cơ.

“Đối với thùng ủ bằng nhựa, chúng tôi khuyến cáo người dân cần đặt cách xa nguồn nước sinh hoạt, đặt chậu nhựa để thu nước rỉ từ rác. Sau đó, sử dụng nước rỉ từ rác tưới lên lượng rác ủ trong thùng giúp rác mau phân hủy thành phân. Phân hữu cơ được tạo thành sau 25 – 30 ngày ủ được sử dụng bón cho cây trồng, vườn rau hữu cơ.

Phân bón hữu cơ với hàm lượng hữu cơ cao, giàu axit amin, vi sinh vật và các khoáng chất giúp bổ sung thành phần hữu cơ cho đất, góp phần nâng cao chất lượng nông sản và phát triển nền nông nghiệp hữu cơ, bền vững”, bà Hoa nhấn mạnh.

Với những cách làm mới, hiệu quả trong công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là việc phân loại, thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải, sẽ là tiền đề thuận lợi để huyện Trấn Yên hoàn thiện các tiêu chí về môi trường, từng bước hoàn thành thực hiện Đề án “Xây dựng huyện Trấn Yên đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao gắn với đô thị hóa, giai đoạn 2021 – 2025”, đồng thời hiện thực hóa định hướng phát triển nền nông nghiệp theo hướng hữu cơ, sinh thái, bền vững.

Đến nay, trên địa bàn huyện Trấn Yên đã có 5/21 xã nhân rộng mô hình ủ rác hữa cơ bằng công nghệ men vi sinh theo mô hình thùng ủ tại hộ gia đình. Tổng số thùng ủ rác hữu cơ đã được triển khai thực hiện khoảng hơn 300 thùng.

Theo nongsanviet.nongnghiepmoitruong.vn

Phân hữu cơ hay còn được biết đến tên khác phân compost là một loại rác thải hữu cơ bị phân hủy tái chế, chuyển hóa thành dạng phân bón sử dụng tốt cho đất cây trồng. Cách ủ phân hữu cơ dễ dàng được thực hiện tại nhà.

Với những ưu điểm vượt trội như cải thiện cấu trúc đất, cung cấp dinh dưỡng đa dạng và thân thiện với môi trường, việc tự làm phân bón hữu cơ tại nhà ngày càng được nhiều người ưa chuộng. Dưới đây là cách tự làm ra phân bón hữu cơ mà bà con đều có thể thực hiện bằng những thiết bị đơn giản, giúp chúng ta có sản phẩm dinh dưỡng cho cây trồng của mình.

Ưu và nhược điểm của cách ủ phân hữu cơ

Ưu điểm: Giúp nông dân tận dụng rác thải hữu cơ, tiết kiệm chi phí cho phân bón.

Giảm lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, làm nông sản an toàn hơn cho người sử dụng.; Cung cấp lượng lớn dinh dưỡng cho cây, cải tạo đất và giảm xói mòn; Bảo vệ môi trường, tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển, cân bằng hệ sinh thái.

Nhược điểm: Chất lượng ủ phân bón hữu cơ không đồng đều dẫn đến một số loại có hàm lượng dinh dưỡng trong phân được ủ thấp.

Phân hữu cơ giải phóng dinh dưỡng chậm có thể mất 10-15 ngày để cây hấp thụ, không phù hợp cho cây cần dinh dưỡng gấp.

Một số loại cần xử lý trước khi sử dụng để tránh gây hại hoặc lây bệnh cho cây trồng.

Cần diện tích đất trống lớn để làm phân hữu cơ, tốn nhiều thời gian và công sức.

Một số loại phân tự nhiên có mùi khó chịu nếu không quen.

Quá trình tự làm phân bón thường bốc mùi khó chịu, làm mất mỹ quan khu vực xung quanh.

Cách ủ phân hữu cơ tại nhà

Hiện nay, thay vì sử dụng phân bón hóa học tiềm ẩn nhiều mối nguy hại cho sức khỏe và môi trường, nhiều hộ gia đình áp dụng cách ủ phân hữu cơ từ các phụ phẩm nông nghiệp, nguyên liệu nhà bếp như chuối, rơm rạ, thân cây ngô, đậu, lạc, mía, phân gia súc… mang lại nhiều lợi ích cho cây trồng, đất đai cũng như giảm các nguy cơ gây hại cho sức khỏe của con người. Để ủ phân hữu cơ tại nhà đơn giản hiệu quả mời bà con thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Chọn thùng chứa phân hữu cơ và vị trí đặt thùng

Có nhiều loại thùng được làm vật liệu đựng phân như thùng kín, thùng gỗ, thùng nhựa… Tùy vào lượng rác thải, nguyên liệu sử dụng làm phân của mỗi gia đình mà sử dụng thùng có dung tích khác nhau. Lưu ý với thùng kín thì thời gian ủ sẽ kéo dài hơn, khi sử dụng thùng kín thì nên khoan thêm vài lỗ nhỏ để có chỗ thoát nước.

Sau đó nên để thùng chứa ở những nơi dễ dàng thoát nước như đất trống thay vì gạch bê tông để đảm bảo giun và vi sinh vật có thể xâm nhập. Ngoài ra chú ý để thùng phân ở nơi xa khu vực sinh hoạt và nơi có nhiều nắng để đẩy mạnh quá trình phân hủy.

Bước 2: Chọn, phân loại rác hữu cơ để làm phân vi sinh

Thành phần chính của phân bón hữu cơ là các chất hữu cơ, độ ẩm, Oxy, vi khuẩn. Các chất hữu cơ từ các loại rác thải là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng phát triển khỏe mạnh. Chính vì vậy trước khi ủ phân hữu cơ thì bạn nên phân loại, chọn loại rác để sử dụng, loại nào không nên sử dụng giúp phân đạt chất lượng cao.

Bạn có thể phân loại thành chất hữu cơ xanh và chất hữu cơ nâu để dễ dàng hơn. Trong đó chất hữu cơ xanh cung cấp Nitơ gồm: Rau củ quả thừa, lá cây tươi, cỏ vụn xén, cỏ tươi, bã cà phê, bã đậu, vỏ đậu phộng… Chất hữu cơ nâu gồm rơm, bao giấy, mạt cưa, túi trà lọc, vỏ trứng…

Tránh sử dụng các loại rác thải sau để làm phân hữu cơ tại nhà như xương động vật, phân người và vật nuôi chưa qua xử lý, vỏ sò vỏ hến, cỏ hại có hại, gỗ đã qua chế biến, lá tràm, vỏ cam, vỏ quýt, lá sả tươi, lá bạch đàn, chất béo từ sữa, cá, gia cầm… Những loại rác này có thể làm hại đến vi sinh vật, gây mùi hôi thối, tăng nguy cơ các mầm bệnh cho cây trồng.

Bước 3: Cách trộn phân hữu cơ tại nhà

Sau khi đã phân loại và thành phần làm phân hữu cơ tại nhà. Chúng ta sẽ tiến hành trộn theo tỷ lệ sau:

Thêm 10cm phân nâu tiếp đến 1 lớp phân xanh mỏng rồi 10cm phân nâu. Trộn đều hỗn hợp, ủ sau 2 tuần thì bắt đầu tưới nước vào phân. Nhưng cần chú ý đừng làm ướt quá nhiều. Rồi trộn đều phân ủ lên.

Tiếp tục thêm 1 lớp phân nâu vào cho đầy thùng chứa. Khi trộn bạn không cần cắt nhỏ phân vì cần tạo khoảng không giúp không khí lọt vào tạo điều kiện cho vi sinh vật sinh sôi nảy nở. Lượng phân xanh không nên quá nhiều. Để kiểm tra nhiệt độ, bạn có thể dùng 1 cành tươi tắm vào giữa, sau 5-6 ngày rút ra mà cành cây nóng mạnh là đã đạt yêu cầu. Bạn cũng có thể thư bằng cách bóp mạnh xem, nếu phân ủ dính chặt là đạt yêu cầu. Nếu phân quá ướt thì bạn có thể thâm nguyên liệu khô như cỏ khô, rơm rạ, phân quá khô thì thêm nước vào, đảo đều cho ngấm.

Bước 4: Sử dụng phân hữu cơ tại nhà

Sau khoảng 30 ngày ủ, nếu phân có các đặc điểm dưới đây nghĩa là phân đã đạt yêu cầu, các chất hữu cơ đã phân hủy hoàn toàn.

Phân hữu cơ nhìn thấy chuyển sang màu nâu; Phân hữu cơ vụn ra và trông giống như mùn. Trong trường hợp nếu là mùn cưa, gỗ thì sẽ thành dạng hình sợi; Phân hữu cơ có mùi đất.

Sau khi phân ủ đã được phân hủy hoàn toàn tạo thành mùn, bạn bắt đầu đem đi bón cho cây. Bón phân hữu cơ mà bạn đã ủ xung quanh gốc cây trong quá trình trồng cây. Bạn có thể trộn phân hữu cơ với đất trước khi gieo trồng. Ngoài ra bạn cũng có thể ép phân thành dạng viên, cách này sẽ giúp phân chậm tan, giúp cây trồng hấp thụ chất dinh dưỡng tốt hơn, tránh rửa trôi, hiệu quả sẽ cao hơn.

Lưu ý

Khi chuẩn bị nguyên liệu làm phân hữu cơ nên tránh các nguyên liệu có chứa nhiều dầu và chất béo khó phân hủy. Ngoài ra không nên thêm quá nhiều nguyên liệu giàu nitơ, carbon. Bởi những chất này sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng phân cũng như thời gian ủ phân. Ngoài ra, không nên thêm quá nhiều phụ liệu làm kéo dài thời gian phân hủy phân.

Cần chú ý đến nhiệt độ và độ ẩm khi ủ phân. Nếu phân bị khô cần cung cấp thêm nước nhưng phải đảm bảo độ ẩm phù hợp.

Chú ý đảo đều phân khi ủ để cung cấp thêm oxy giúp các vi sinh vật có lợi hoạt động hiệu quả. Nhờ đó, phân giải các chất hữu cơ nhanh hơn.

Việc tự làm phân bón hữu cơ tại nhà không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn mang lại nhiều lợi ích cho đất và cây trồng. Với những bước thực hiện đơn giản như lựa chọn nguyên liệu, thiết lập khu vực ủ phân và quá trình ủ phân, bà con hoàn toàn có thể tạo ra một nguồn phân bón hữu cơ chất lượng cao, an toàn và thân thiện với môi trường.

Theo dantocphattrien.vietnamnet.vn

Từ rác thải, anh Trương Tử Long (Đà Nẵng) đã khởi nghiệp thành công, tạo ra nguyên liệu đốt và giá thể đất trồng hữu cơ, mang lại nhiều giá trị cho cộng đồng.

Tạo năng lượng sạch từ phế phẩm cây xanh

Chia sẻ về ý tưởng của mình, anh Trương Tử Long, Giám đốc Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân (phường Thạc Gián, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng) cho biết, nhiều năm làm việc trong ngành điện lực, anh chứng kiến cứ mỗi mùa mưa bão, công ty phải thu gom một lượng lớn cành cây chặt tỉa nhưng không xử lý triệt để, gây ô nhiễm môi trường. Điều này thôi thúc anh thực hiện một dự án tái tạo năng lượng sạch từ phế phẩm cây xanh.

Anh Long dự định sử dụng thân, cành cây băm nhuyễn để làm sản phẩm cung cấp cho các đơn vị lò hơi, chuyên làm viên nén; lá cây băm nhuyễn sẽ được dùng để ủ làm giá thể đất trồng cho sản xuất nông nghiệp.

Bắt tay vào việc, năm 2021, anh Long rút hết tiền tiết kiệm, vay mượn gia đình khoảng 1,2 tỷ đồng để mua sắm máy băm công nghiệp, băng chuyền, máy gắp gỗ, nhà xưởng… Sản phẩm đầu tiên “ra lò”, anh mang đi “chào hàng” ở nhà máy gạch Prime Đại Lộc Quảng Nam và nhận được cái “gật đầu” của doanh nghiệp. Những đơn hàng nhỏ ban đầu như liều thuốc tiếp thêm động lực cho anh Long.

“Tuy nhiên cũng như nhiều bạn trẻ khởi nghiệp, lúc đầu mô hình của tôi liên tục gặp sự cố. Mỗi lần triển khai, chi phí để bảo dưỡng, thay thế bộ phận linh kiện rất cao, nhất là lưỡi dao nghiền giá 40 triệu đồng/bộ. Thời điểm khó khăn nhất của tôi là vào khoảng năm 2021-2022, vừa khởi nghiệp thì gặp dịch COVID, không có đối tác. Tôi đã nghĩ sẽ bỏ cuộc nhưng sau đó lại quyết tâm thực hiện tiếp ước mơ đang dang dở”, anh Long chia sẻ.

Dần về sau, việc kinh doanh ổn định hơn, anh Long quyết định thành lập doanh nghiệp là Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân vào tháng 11/2023. Cũng từ đó, công ty nhận được nhiều đơn hàng chất lượng. Khoảng 1 năm trở lại đây, công ty anh cung cấp khoảng 100-500 tấn/tháng gỗ băm dăm cho các doanh nghiệp năng lượng để phục vụ các lò hơi.

Hiện, công ty của anh là đối tác của Nhà máy bia Heineken Đà Nẵng, Nhà máy sữa Việt Nam (Vinamilk) tại Đà Nẵng, khu du lịch Bana Rita Farm, Raku Farm, Công ty CP Cao su Đà Nẵng (DRC), Công ty TNHH MTV xã hội Sông Hàn và một số doanh nghiệp khác tại Khu công nghiệp Hòa Khánh… Doanh thu công ty bình quân trên 2 tỷ đồng/năm giai đoạn năm 2023-2024. 

Lan tỏa giá trị môi trường

Không chỉ dừng lại ở việc xử lý thân và cành cây, lá cây sau khi băm nhuyễn được anh Long tận dụng trộn với phế phẩm thức ăn thừa của các nhà hàng để ủ làm giá thể đất trồng – một sản phẩm thân thiện với môi trường, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp bền vững.

Hiện nay giá thể đất trồng của Công ty đang cung cấp cho các trang trại du lịch kết hợp nông nghiệp ở Hòa Ninh, vườn ươm ở Hòa Bắc và bán các hộ gia đình…. Theo anh Long, sản phẩm giá thể đất trồng của anh có một ưu điểm nổi bật như giữ ẩm tốt, nhiệt độ vừa phải, giàu dinh dưỡng và thân thiện với môi trường… Anh cũng đang thử nghiệm trồng nấm linh chi trên giá thể đất trồng, nếu thành công, sẽ sớm đưa ra thị trường.

Mô hình tái tạo năng lượng xanh của anh Long đang góp phần trực tiếp vào việc giảm thiểu lượng rác thải ra môi trường, đặc biệt là rác hữu cơ – loại rác chiếm tỷ lệ lớn tại các đô thị.

Anh Long cho biết: “Điều tôi mong muốn không chỉ là kinh doanh, mà còn góp phần thay đổi nhận thức của mọi người về cách ứng xử với rác thải, về việc chúng ta hoàn toàn có thể biến cái bỏ đi thành thứ có ích, thậm chí tạo ra sinh kế mới cho xã hội”.

Tuy nhiên, khó khăn hiện tại của doanh nghiệp là phụ thuộc nhiều vào thời tiết, mùa vụ, thiếu tính ổn định; quỹ đất, mặt bằng để mở rộng nhà xưởng còn hạn chế… Đây là lý do khiến anh Long chưa thể đầu tư mạnh về máy móc, hạ tầng để phát triển mô hình “Tái tạo năng lượng xanh”.

Để giải quyết bài toán này, anh Long mong muốn được phối hợp với các đơn vị quản lý Nhà nước như Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Môi trường…để hỗ trợ vốn, chính sách và được tạo điều kiện thuê đất phù hợp để có thể mở rộng mô hình.

“Khoảng 60% lượng rác tại bãi rác Khánh Sơn là rác hữu cơ. Nếu được hỗ trợ, chúng tôi sẽ đầu tư thiết bị công nghệ để xử lý, tái tạo, góp phần giảm lượng rác chôn lấp và làm sạch môi trường thành phố”, anh Long chia sẻ.

Với tâm huyết và hướng đi đúng đắn, anh Long kỳ vọng mô hình “tái tạo năng lượng xanh từ phế phẩm” sẽ trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế tuần hoàn và góp phần xây dựng thành phố Đà Nẵng xanh – sạch – đẹp trong tương lai.

Theo Báo Nông Nghiệp và Môi Trường

Chất thải thực phẩm ẩn chứa tiềm năng tái chế to lớn, không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho từng hộ gia đình.

Tài nguyên hay rác?

Trao đổi với báo Nông nghiệp và Môi trường, TS. Hoàng Thị Huê – Trưởng Bộ môn Quản lý Tài nguyên thiên nhiên, Khoa Môi trường – Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội – cho biết: theo nghiên cứu do nhà trường thực hiện trong giai đoạn 2022–2024 về nhận thức và hành vi của người dân trong quản lý chất thải sinh hoạt, tỷ lệ chất thải thực phẩm chiếm khoảng 41-60% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt.

Trong khi đó, theo khảo sát của Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, tại các đô thị lớn như Hà Nội, chất thải thực phẩm chiếm tỷ lệ áp đảo trong tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt, với hơn 63% đến từ hộ gia đình và lên tới 97% tại một số cơ sở dịch vụ ăn uống.

Theo ông Nguyễn Trung Thắng, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, 1/3 lượng khí nhà kính phát sinh trên toàn cầu có liên quan đến hệ thống lương thực thực phẩm, từ canh tác, chăn nuôi, chế biến, tiêu dùng, thải bỏ… Thất thoát và lãng phí thực phẩm tạo ra 8-10% lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu, gần gấp 5 lần tổng lượng khí thải từ ngành hàng không.

Nếu được phân loại và tận dụng đúng, nguồn chất thải này có thể trở thành tài nguyên quý giá, phục vụ nhiều ngành khác như sản xuất phân bón hữu cơ, thức ăn chăn nuôi, chế biến năng lượng sinh học, thậm chí là nguyên liệu cho ngành mỹ phẩm, dược phẩm sinh học.

Trên thực tế, nhiều sản phẩm tưởng như bỏ đi như vỏ bưởi, vỏ cam, rau củ hỏng đã được người dân tận dụng để làm tinh dầu, nước tẩy rửa sinh học hay phân bón hữu cơ. Tại một số địa phương như Quảng Ninh, Hải Phòng, Hội Phụ nữ đã triển khai những mô hình thử nghiệm mang lại hiệu quả thiết thực, dễ áp dụng ở cấp hộ gia đình.

“Chất thải thực phẩm thật sự mang lại tiềm năng rất lớn nếu được tái chế đúng cách. Các mô hình hộ gia đình đang chứng minh điều này một cách thiết thực và gần gũi”, TS. Huê nhấn mạnh.

Ở góc độ lớn hơn, ông Hoàng Văn Tú – Giám Đốc Chương trình Đối tác Thực phẩm Bền vững Ireland (IVAP), nhấn mạnh vai trò của việc kết nối liên ngành để đưa lượng rác khổng lồ này quay lại nền kinh tế dưới dạng nguyên liệu đầu vào. Ông cho rằng Việt Nam có thể phát triển chuỗi tái chế từ hộ gia đình đến doanh nghiệp. Ông lấy dẫn chứng mô hình hợp tác với Ireland là một ví dụ điển hình trong chuyển giao công nghệ và đánh giá hành vi tiêu dùng nhằm giảm lãng phí thực phẩm.

Thu hẹp khoảng cách từ luật tới thực tiễn

Từ góc nhìn chính sách, Điều 75 và 79 Luật bảo vệ môi trường năm 2020, đã quy định việc phân loại chất thải tại nguồn thành ba nhóm: hữu cơ, có thể tái chế và chất thải còn lại. Việc phân loại đúng và chi tiết giúp giảm chi phí dịch vụ xử lý cho các hộ gia đình. Tuy nhiên, theo TS. Huê, khoảng cách giữa luật và thực tiễn vẫn còn lớn, đặc biệt khi 90% chất thải thực phẩm vẫn đang bị xử lý theo phương pháp chôn lấp hoặc đốt.

Các nghị định và thông tư liên quan như Nghị định 08/2022/NĐ-CP (cập nhật theo NĐ 05/2024/NĐ-CP) và Thông tư 02/2022/TT-BTNMT (sửa đổi qua Thông tư 07/2025/TT-BTNMT) đã đưa ra hướng dẫn chi tiết về phân loại rác thải tại nguồn và yêu cầu bố trí phương tiện thu gom riêng biệt cho chất thải thực phẩm. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai đồng bộ từ cấp địa phương.

Để những quy định này thực sự đi vào cuộc sống, TS. Huê lưu ý cần có sự đồng bộ từ ba khâu: Phân loại, thu gom – xử lý và giám sát.

“Dù Luật Bảo vệ Môi trường 2020 đã quy định rõ về phân loại chất thải tại nguồn, nhưng khoảng cách giữa quy định pháp lý và thực tiễn vẫn còn khá lớn. Trên thực tế, đến nay vẫn còn khoảng 90% lượng chất thải thực phẩm bị xử lý theo phương pháp chôn lấp và đốt – những hình thức gây ô nhiễm và lãng phí nguồn tài nguyên hữu cơ có thể tái sử dụng”, TS. Huê chia sẻ.

Bà chỉ ra, khâu đầu tiên trong quy trình xử lý chất thải thực phẩm là thu gom, đây là trách nhiệm của từng hộ gia đình – những người trực tiếp phát sinh chất thải thực phẩm. Phần lớn người dân vẫn chưa nắm vững cách phân loại rác, hoặc chưa hình thành thói quen phân loại đúng cách. Do đó, cần tăng cường truyền thông, phổ biến kiến thức và hướng dẫn cụ thể để người dân có thể chủ động phân loại tại nhà.

Thứ hai, về thu gom và vận chuyển, xử lý chất thải thực phẩm, trách nhiệm thuộc về các công ty môi trường đô thị – đơn vị thực hiện hợp đồng với chính quyền địa phương. Để đảm bảo hiệu quả, các công ty này phải đầu tư phương tiện phù hợp với mô hình phân loại mới. Cụ thể, theo Điều 75 và 79 của Luật Bảo vệ Môi trường 2020, chất thải sinh hoạt phải được phân loại thành ba nhóm: rác hữu cơ (bao gồm chất thải thực phẩm), chất thải có thể tái chế và rác thải còn lại.

Cuối cùng là giám sát. Đây là khâu đặc biệt quan trọng trong giai đoạn đầu triển khai. TS. Huê cho biết, để người dân hình thành thói quen mới, cần thời gian và giám sát hiệu quả. Bà đề xuất học hỏi kinh nghiệm từ Hàn Quốc, đó là triển khai thống giám sát bằng camera tại đô thị, cụ thể ở chung cư, khu dân cư và cả khu thương mại. Còn tại vùng nông thôn Việt Nam, do có tính cộng đồng rất cao, việc các hộ dân giám sát lẫn nhau hoặc có hình thức nhắc nhở, nêu tên những trường hợp vi phạm sẽ mang lại hiệu quả thiết thực.

Việc chuyển đổi từ một xã hội tiêu dùng sang một xã hội tuần hoàn, nơi rác thải trở thành tài nguyên, đòi hỏi sự thay đổi không chỉ trong hành vi cá nhân mà cả trong hệ thống quản lý, từ chính sách đến hạ tầng. Trong đó, chất thải thực phẩm không phải là gánh nặng nếu được nhìn nhận như một tài nguyên. Nhưng để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên này, Việt Nam cần một chiến lược tổng thể với sự phối hợp chặt chẽ từ nhà nước, doanh nghiệp đến người dân.

Theo Báo Nông Nghiệp và Môi Trường

Ban dự án Green Hero Solution cùng Phái đoàn Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam vừa có chuyến tham quan và làm việc tại Nhà máy Chế biến Thực phẩm C.P. Việt Nam – Củ Chi. Chuyến thăm nhằm tìm hiểu các mô hình sản xuất, quản lý chuỗi cung ứng thực phẩm và thúc đẩy những giải pháp hướng tới hệ thống lương thực bền vững.

Trong khuôn khổ chuyến công tác, đoàn đã tham quan trực tiếp quy trình sản xuất, chế biến và bảo quản thực phẩm tại nhà máy. Đây là cơ hội để các đại biểu tìm hiểu sâu hơn về mô hình quản lý chuỗi cung ứng thực phẩm hiện đại, các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng cũng như những giải pháp công nghệ đang được áp dụng trong ngành chế biến thực phẩm.

Bên cạnh hoạt động tham quan, đại diện các bên cũng đã có buổi trao đổi, chia sẻ về các sáng kiến và cơ hội hợp tác nhằm thúc đẩy hệ thống lương thực bền vững tại Việt Nam. Những nội dung thảo luận tập trung vào việc giảm thiểu lãng phí thực phẩm, tối ưu hóa nguồn lực trong chuỗi cung ứng và tăng cường khả năng phục hồi của cộng đồng trước những thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu.

Thông qua các hoạt động kết nối và chia sẻ kinh nghiệm từ doanh nghiệp, Green Hero Solution kỳ vọng tiếp tục mở rộng mạng lưới hợp tác giữa các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và cộng đồng. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy các sáng kiến đổi mới, góp phần xây dựng một hệ sinh thái thực phẩm bền vững và có trách nhiệm tại Việt Nam.

Ban dự án Green Hero Solution trân trọng cảm ơn Công ty C.P. Việt Nam đã đón tiếp đoàn và chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn quý báu trong chuyến tham quan ý nghĩa này. Hoạt động không chỉ góp phần tăng cường kết nối giữa các bên mà còn mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong việc thúc đẩy các giải pháp phát triển bền vững cho hệ thống lương thực – thực phẩm tại Việt Nam.

Ban truyền thông Green hero Solution